Wettelijk samenwonen

Wat

Twee personen die samenwonen en een verklaring van wettelijke samenwoning afleggen voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van hun gemeente, zijn wettelijk samenwonend. De registratie geeft een zekere juridische bescherming wat betreft eigendom van goederen, de gezinswoning en verdeling van de gezinslasten.

Voorwaarden

Je kunt wettelijk samenwonen met iemand als je een woning met hem of haar deelt. Dat geldt niet alleen voor heteroseksuele of homoseksuele partners. Je kan ook wettelijk gaan samenwonen met familieleden zoals een broer of een zus, een ouder of een kind, of met iemand anders waarmee je geen seksuele relatie hebt.

Je kunt alleen een verklaring van wettelijk samenwonen tekenen als je:

  • juridisch bekwaam bent om een contract te sluiten
  • niet gehuwd bent
  • niet wettelijk samenwoont met iemand anders

Procedure

Je legt samen met jouw partner of huisgenoot de verklaring van wettelijke samenwoonst af bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. De verklaring bevat de volgende gegevens:

  • datum van de verklaring
  • naam, voornamen, geboorteplaats, geboortedatum en handtekening van beide partijen
  • gemeenschappelijke woonplaats
  • vermelding van de wil van beide partijen om wettelijk samen te wonen
  • vermelding dat beide partijen vooraf kennis hebben genomen van de artikelen 1475 tot 1479 van het Burgerlijk Wetboek dat het statuut van de wettelijke samenwoning regelt
  • verwijzing naar het eventuele 'samenlevingscontract' dat vooraf door een notaris opgesteld is.

De wettelijke samenwoning kan worden beëindigd op volgende manieren:

  • in onderlinge overeenstemming door de samenwonenden
  • eenzijdig door een van de samenwonenden via een schriftelijke verklaring die afgegeven wordt op de dienst burgerlijke stand van de gemeente
  • door het huwelijk
  • door het overlijden van één van de partners

Wat meebrengen?

  • de identiteitskaarten van beide samenwonenden

Heb je de Belgische nationaliteit en ben je geboren in België, dan zorgt de ambtenaar van de burgerlijke stand voor alle nodige documenten.

Heb je de Belgische nationaliteit niet en/of woon je niet in België, dan moet je zelf volgende documenten meebrengen (maximum twee maanden oud):

  • een uittreksel uit uw geboorteakte met aanduiding van de afstamming
  • een attest van ongehuwde staat
  • een uittreksel van de echtscheidingsakte indien je gescheiden bent
  • een uittreksel van de overlijdensakte indien je weduwe of weduwnaar bent.

Bedrag

Het afsluiten van een verklaring van wettelijk samenwoonst kost € 5.
Het éénzijdig beëindigen van de verklaring door een van de samenwonenden is niet kostenloos. Hiervoor is een tussenkomst van een gerechtsdeurwaarder vereist. 

Regelgeving

artikelen 1475 tot 1479 van het Burgerlijk Wetboek