Laatste wilsbeschikking

Wat

Je kunt zelf bepalen wat er met je lichaam gebeurt na het overlijden. Die keuze kun je laten vastleggen in de laatste wilsbeschikking, een document dat je kunt opvragen bij de dienst burgerzaken. 

In de laatste wilsbeschikking kun je aangeven:

  • of je kiest voor een traditionele begrafenis of een crematie
  • volgens welke levensbeschouwing de eventuele uitvaartplechtigheid moet worden gehouden
  • in welke gemeente je laatste rustplaats zal zijn (enkel in het Vlaams Gewest)
  • en of je een uitvaartcontract hebt

Bij elk overlijden gaat de gemeente na of de overledene een laatste wilsbeschikking heeft laten registreren.

Procedure

Hoe kan ik een laatste wilsbeschikking laten opstellen?

Je geeft een ondertekende een gedateerde verklaring af bij de dienst Burgerzaken. Deze verklaring wordt geregistreerd in het bevolkingsregister en je krijgt een ontvangstbewijs mee.

Voor deze verklaring kun je het invulformulier downloaden en invullen (pdf of word)

Wat zijn de wettelijke mogelijkheden na een overlijden?

Je kunt kiezen voor begraving of crematie. Je kunt aangeven of de crematie gevolgd wordt door:

  • begraving van de as binnen een begraafplaats
  • bijzetting van de as in een urnenmuur (columbarium)
  • verstrooiing van de as:
    • in een strooiweide op een begraafplaats
    • in de Belgische territoriale zee 
  • begraving of verstrooiing van de as buiten de begraafplaats (dit kan enkel wanneer de overledene dit schriftelijk heeft bepaald of op verzoek van de ouders of voogd van een minderjarige)
  • begraving, verstrooiing of bewaring van de as op een op een andere plaats dan de begraafplaats

Hoe kan ik het ritueel voor de uitvaartplechtigheid bepalen?

In de laatste wilsbeschikking kun je het ritueel van de plechtigheid laten opnemen:

  • Katholieke godsdienst
  • Protestantse godsdienst
  • Anglicaanse godsdienst
  • Orthodoxe godsdienst
  • Joodse godsdienst
  • Islamitische godsdienst
  • vrijzinnige levensovertuiging
  • neutraal filosofische overtuiging

Opgelet: als je geen keuze van ritueel hebt aangeduid in jouw laatste wilsbeschikking, wil dat niet zeggen dat je expliciet aangeeft dat je geen ritueel wenst. Daarvoor maak je best een aparte verklaring op, bv. bij een notaris.

Nadeel hierbij is dat een testament meestal pas geopend wordt nadat de uitvaart plaats heeft gehad. In dat geval kennen de nabestaanden jouw wensen over het ritueel voor de uitvaartplechtigheid niet, en kiezen ze misschien een andere vorm van ritueel.

Kunnen er nog wijzigingen worden gemaakt zodra ik mijn laatste wilsbeschikking heb ingediend?

Het is steeds mogelijk om zelf wijzigingen aan je laatste wilsbeschikking in te dienen via een nieuwe aanvraag bij de Dienst Burgerzaken. Je nabestaanden kunnen echter niets veranderen aan de wilsbeschikking en moeten je laatste wil nakomen.

Mogen de nabestaanden na crematie de as van een overledene zelf bijhouden?

De nabestaanden kunnen de as ook bewaren. Maar bij het einde van deze bewaring:

  • moet de as worden teruggebracht naar de begraafplaats om er begraven, bijgezet in een columbarium of uitgestrooid te worden
  • of kan de as worden uitgestrooid, bewaard of begraven in een urne vervaardigd uit biologisch afbreekbare materialen op een door de gemeenteraad afgebakende andere plaats dan de begraafplaats.

Regelgeving

Decreet van 16 januari 2004 op de begraafplaatsen en de lijkbezorging.